- ۱۱ شهریور
- توسط: ادمین
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا؛ حمام، غذا، ورزش، دارو و تب
بعد از تزریق واکسن آنفولانزا ممکن است این سؤالها برایتان پیش بیاید: آیا میتوانم همان روز حمام کنم؟ برای درد و تب چه دارویی بخورم؟ ورزش یا رانندگی مشکلی ندارد؟ چه غذایی بهتر است بخورم؟ اگر کودک یا خانم باردار واکسن زده باشد، مراقبتها متفاوت است؟
خبر خوب این است که بیشتر افراد پس از تزریق واکسن آنفولانزا به مراقبت خاص یا استراحت طولانی نیاز ندارند. درد و حساسیت محل تزریق، خستگی، سردرد، بدندرد یا تب خفیف از عوارض شناختهشده واکسن تزریقی آنفولانزا یا Influenza Vaccine هستند و معمولاً در مدت کوتاهی برطرف میشوند.
مهمترین کار بعد از واکسن این است که حال عمومی خود را در نظر بگیرید، مایعات کافی مصرف کنید، محل تزریق را تحریک نکنید و علائم غیرعادی را بشناسید.
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا در یک نگاه
| موضوع | توصیه |
|---|---|
| حمام و دوش | در صورت حال عمومی خوب، حتی همان روز مجاز است |
| شستن محل تزریق | اشکالی ندارد؛ محل را محکم نسابید |
| غذا | رژیم غذایی عادی و متعادل |
| مایعات | مصرف کافی آب و مایعات توصیه میشود |
| ورزش سبک | در صورت نداشتن تب، ضعف و سرگیجه معمولاً مجاز است |
| ورزش سنگین | اگر بدندرد، تب یا ضعف دارید به تعویق بیندازید |
| استامینوفن | در صورت درد یا تب و نداشتن منع مصرف قابل استفاده است |
| مصرف داروی پیشگیرانه | معمولاً قبل یا بلافاصله هنگام تزریق توصیه نمیشود |
| رانندگی | اگر سرگیجه، ضعف یا احساس غش ندارید معمولاً مانعی ندارد |
| کار و مهمانی | در صورت حال عمومی مناسب محدودیتی وجود ندارد |
| استراحت | فقط به اندازهای که بدن شما نیاز دارد |
| مسافرت | در صورت حال عمومی خوب ممنوع نیست |
آیا بعد از زدن واکسن آنفولانزا میشود حمام رفت؟
بله. بعد از تزریق واکسن آنفولانزا میتوانید حمام یا دوش بگیرید و لازم نیست یک، دو یا چند روز صبر کنید.
یکی از باورهای رایج این است که محل تزریق تا ۲۴ یا ۴۸ ساعت نباید خیس شود، اما برای واکسن تزریقی معمول آنفولانزا چنین محدودیت عمومی و مبتنی بر شواهدی وجود ندارد. سوراخ ایجادشده توسط سوزن بسیار کوچک است و تماس معمولی با آب تمیز باعث از بین رفتن اثر واکسن نمیشود.
بنابراین برای سؤالهایی مانند «چند روز بعد از واکسن آنفولانزا حمام برویم؟» پاسخ این است که اگر حالتان خوب است، حتی همان روز میتوانید حمام کنید.
چند نکته را رعایت کنید:
- محل تزریق را با لیف، کیسه یا حوله زبر نسابید.
- روی محل تزریق فشار یا ماساژ شدید وارد نکنید.
- پس از حمام محل را بهآرامی خشک کنید.
- اگر تب، ضعف یا سرگیجه دارید از حمام بسیار داغ، سونا و ماندن طولانی زیر دوش داغ خودداری کنید.
- اگر پانسمان کوچکی روی محل تزریق گذاشته شده است، معمولاً پس از قطع خونریزی میتوان آن را برداشت.
حمام کردن، آب خوردن یا خیس شدن بازو اثر واکسن آنفولانزا را کاهش نمیدهد.
بعد از واکسن آنفولانزا چه غذایی بخوریم؟
رژیم غذایی مخصوصی تحت عنوان «غذای بعد از واکسن آنفولانزا» وجود ندارد. اگر اشتها و حال عمومی طبیعی دارید، میتوانید غذای همیشگی خود را مصرف کنید.
بهتر است غذاهای متعادل شامل پروتئین، میوه، سبزیجات، غلات و منابع مناسب انرژی مصرف شوند و بهخصوص اگر تب دارید، دریافت مایعات کافی را جدی بگیرید.
آب، سوپ، شیر، دوغ کمنمک یا سایر مایعات معمول میتوانند به حفظ آب بدن کمک کنند.
ممنوعیت علمی عمومی برای مصرف غذاهای سرد، گرم، ترش، لبنیات، تخممرغ یا ادویه بعد از واکسن وجود ندارد. اگر تهوع یا بیاشتهایی دارید، غذاهای سبکتر و حجم کمتر غذا معمولاً تحمل بهتری دارند.
مصرف زیاد الکل، بهویژه در صورت تب، سردرد، ضعف یا کمآبی، انتخاب مناسبی نیست.
آیا بعد از واکسن آنفولانزا میتوان ورزش کرد؟
اگر بعد از تزریق احساس طبیعی دارید، فعالیت معمول و ورزش سبک بهطور کلی اشکالی ندارد. حرکت آرام بازویی که واکسن در آن تزریق شده حتی ممکن است از احساس خشکی و درد آن بکاهد.
اما تمرین سنگین، بدنسازی شدید، دویدن طولانی یا فعالیت بدنی پرفشار را در صورت وجود موارد زیر به تعویق بیندازید:
- تب
- لرز
- سرگیجه
- خستگی قابل توجه
- بدندرد
- سردرد شدید
- درد زیاد بازوی تزریقشده
این محدودیت به این معنا نیست که ورزش اثر واکسن را از بین میبرد؛ هدف این است که هنگام واکنش موقت بدن به واکسن، فشار اضافهای به فرد وارد نشود.
اگر روز بعد حالتان کاملاً خوب است، معمولاً میتوانید به برنامه ورزشی عادی بازگردید.
کار، مهمانی، رفتوآمد و رانندگی بعد از واکسن چطور؟
تزریق واکسن آنفولانزا بهخودیخود شما را ملزم به ماندن در خانه نمیکند. اگر حال عمومی خوب است، میتوانید به محل کار یا دانشگاه بروید، خرید کنید یا فعالیتهای عادی روزمره داشته باشید.
در مورد رانندگی نیز واکسن ممنوعیت مستقیمی ایجاد نمیکند؛ اما بعضی افراد بلافاصله بعد از تزریق دچار سرگیجه یا سنکوپ (Syncope) میشوند. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود پس از تزریق مدت کوتاهی در محل واکسیناسیون تحت نظر بمانید.
اگر سرگیجه، تاری دید، ضعف یا احساس غش دارید، تا برطرف شدن کامل علائم رانندگی نکنید.
مهمانی بعد از واکسن آنفولانزا
اگر حالتان خوب است، رفتن به مهمانی ممنوع نیست. فقط فراموش نکنید که ایمنی در برابر آنفولانزا فوراً ایجاد نمیشود. معمولاً حدود دو هفته زمان لازم است تا پاسخ ایمنی محافظتی بدن شکل بگیرد؛ بنابراین واکسن امروز به معنای محافظت کامل در مهمانی فردا نیست.
مسافرت بعد از واکسن آنفولانزا
مسافرت با خودرو، قطار یا هواپیما در فرد سالمی که پس از واکسن علامت قابل توجهی ندارد معمولاً مانعی ندارد.
با این حال، اگر امکان انتخاب زمان دارید، تزریق واکسن درست قبل از یک سفر سنگین ممکن است از نظر راحتی بهترین گزینه نباشد؛ زیرا ممکن است در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول کمی درد بازو، خستگی یا تب داشته باشید.
اگر پس از تزریق دچار تب قابل توجه، سرگیجه یا ضعف شدهاید، بهتر است تا بهتر شدن حال عمومی سفر را عقب بیندازید.
تب بعد از واکسن آنفولانزا طبیعی است؟
تب خفیف یکی از واکنشهای احتمالی بعد از واکسن است و بهخصوص در کودکان ممکن است دیده شود. درد عضلانی، سردرد و خستگی نیز ممکن است همراه آن ایجاد شود.
این علائم معمولاً مدت کوتاهی ادامه دارند.
برای احساس بهتر:
- آب و مایعات کافی بنوشید.
- لباس بیش از حد گرم نپوشید.
- استراحت کافی داشته باشید.
-
در صورت درد یا تب آزاردهنده میتوان با توجه به سن، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی درباره استفاده از داروی تببر تصمیم گرفت.
اگر تب بالا، طولانی یا همراه با علائم غیرمعمول باشد، نباید صرفاً آن را به واکسن نسبت داد؛ ممکن است بیماری دیگری همزمان شروع شده باشد.
بعد از واکسن آنفولانزا چه دارویی بخوریم؟
بهطور معمول لازم نیست فردی که حال خوبی دارد بعد از تزریق واکسن دارو مصرف کند.
استامینوفن یا Acetaminophen/Paracetamol در صورت ایجاد تب، سردرد یا درد قابل توجه و در افرادی که منع مصرف ندارند، یکی از گزینههای رایج است.
داروهای تببر مانند استامینوفن یا ایبوپروفن را صرفاً برای اینکه «شاید بعداً تب کنم» قبل از واکسن یا بهصورت روتین همزمان با واکسیناسیون مصرف نکنید، مگر اینکه پزشک دلیل مشخصی برای آن داشته باشد.
مصرف داروهای روزانهای که برای فشار خون، دیابت، تیروئید، بیماری قلبی یا سایر بیماریها تجویز شدهاند نیز معمولاً نباید به علت تزریق واکسن خودسرانه قطع شود.
آیا ایبوپروفن بعد از واکسن مجاز است؟
در بعضی بزرگسالان استفاده از Ibuprofen برای درد یا تب امکانپذیر است، اما بیماری کلیوی، زخم یا خونریزی گوارشی، بعضی بیماریهای قلبی، حساسیت دارویی و مصرف برخی داروها میتوانند مصرف آن را نامناسب کنند.
در بارداری نیز ایبوپروفن و سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا NSAIDs نباید خودسرانه مصرف شوند، بهخصوص از هفته ۲۰ بارداری به بعد.
مراقبت از درد و ورم محل تزریق
درد بازو شایعترین واکنش بعد از واکسن تزریقی آنفولانزا است.
برای کاهش آن میتوانید:
- بازو را بهآرامی حرکت دهید.
- روی محل تزریق کمپرس تمیز، خنک و مرطوب قرار دهید.
- از فشار دادن یا ماساژ شدید محل خودداری کنید.
قرمزی و حساسیت محدود معمولاً جای نگرانی ندارد. اما افزایش واضح قرمزی و تورم، درد شدید یا ترشح از محل تزریق باید ارزیابی شود.
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا در کودکان
اصول مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا در کودکان نیز مشابه بزرگسالان است، اما توجه به وضعیت کودک اهمیت بیشتری دارد.
پس از واکسن:
- مایعات یا شیر را طبق معمول و در صورت تمایل بیشتر ارائه کنید.
- کمشدن موقت اشتها در بعضی کودکان ممکن است رخ دهد.
- برای درد محل تزریق از کمپرس خنک استفاده کنید.
- حمام کردن کودک ممنوع نیست.
- کودک را بیش از حد گرم نپوشانید.
- برای تببر از داروی متناسب با سن و وزن کودک استفاده شود.
آسپرین به کودکان و نوجوانان برای درمان تب پس از واکسن داده نشود، مگر اینکه پزشک به دلیل مشخصی تجویز کرده باشد.
در مورد مقدار استامینوفن یا ایبوپروفن کودک نیز بهتر است دوز بر اساس وزن و دستور پزشک یا داروساز تعیین شود.
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا در بارداری
واکسن تزریقی غیرفعال آنفولانزا یا Inactivated Influenza Vaccine در دوران بارداری قابل استفاده است و عوارض معمول آن نیز عموماً مشابه سایر بزرگسالان است.
خانم باردار بعد از واکسن میتواند حمام کند، غذای معمول بخورد و در صورت مناسب بودن حال عمومی فعالیتهای روزانه را انجام دهد.
تب در دوران بارداری بهتر است نادیده گرفته نشود. استامینوفن همچنان داروی خط اول شناختهشده برای کنترل تب و درد در بارداری محسوب میشود، اما مقدار و مدت مصرف آن بهتر است با نظر پزشک یا متخصص زنان باشد.
ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و سایر NSAIDها بهخصوص از هفته ۲۰ بارداری به بعد نباید بدون نظر پزشک مصرف شوند.
اگر تب قابل توجه یا پایدار، خونریزی، درد شدید شکم، تنگی نفس یا هر علامت غیرمعمولی ایجاد شد، ارزیابی پزشکی لازم است.
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا هلندی متفاوت است؟
اگر منظور از واکسن آنفولانزا هلندی یکی از واکسنهای تزریقی غیرفعال استاندارد موجود در بازار باشد، اصول مراقبت بعد از آن تفاوت اساسی با سایر واکسنهای تزریقی آنفولانزا ندارد.
بنابراین برای واکسن هلندی نیز در حالت معمول:
حمام کردن ممنوع نیست، رژیم غذایی خاصی لازم نیست، استراحت مطلق ضرورت ندارد و فعالیت عادی در صورت مناسب بودن حال عمومی امکانپذیر است.
با این حال همیشه بروشور همان محصول و توصیه پزشک یا مرکز تزریق در اولویت قرار دارد.
چه زمانی بعد از واکسن باید به پزشک مراجعه کنیم؟
بیشتر عوارض واکسن خفیف هستند، اما برخی علائم به بررسی فوری نیاز دارند.
در صورت ایجاد مواردی مانند موارد زیر فوراً برای دریافت کمک پزشکی اقدام کنید:
- تنگی نفس یا خسخس شدید
- تورم صورت، لبها، زبان یا گلو
- کهیر منتشر
- ضعف یا سرگیجه شدید و مداوم
- بیهوشی
- ضربان قلب بسیار سریع همراه با علائم حساسیت
- تب بالا یا ماندگار
- تغییر غیرعادی سطح هوشیاری یا رفتار
- ضعف پیشرونده اندامها یا علائم عصبی غیرمعمول
واکنش آلرژیک شدید یا Anaphylaxis بعد از واکسن بسیار نادر است، اما باید سریع درمان شود.
اگر بیمار کودک، سالمند، خانم باردار یا فرد دارای بیماری زمینهای است و بعد از واکسن علائم قابل توجهی دارد، ارزیابی پزشک میتواند با حساسیت بیشتری انجام شود. در صورتی که مراجعه حضوری دشوار باشد، استفاده از خدمات پزشکی و پرستاری در منزل نیز میتواند برای ارزیابی اولیه بیمار مناسب باشد.
سوالات پرتکرار
چند روز بعد از واکسن آنفولانزا میشود حمام رفت؟
نیازی به صبر کردن چند روز نیست. اگر حال عمومی خوب است میتوانید حتی همان روز دوش بگیرید. فقط محل تزریق را محکم نسابید.
آیا حمام رفتن اثر واکسن آنفولانزا را کم میکند؟
خیر. تماس معمولی با آب یا دوش گرفتن اثر واکسن تزریقی را از بین نمیبرد.
بعد از واکسن آنفولانزا باید استراحت کنیم؟
استراحت مطلق لازم نیست. اگر خسته یا تبدار هستید استراحت کنید؛ اگر حالتان طبیعی است میتوانید فعالیت عادی داشته باشید.
بعد از واکسن آنفولانزا چه چیزی نخوریم؟
برای اغلب افراد ممنوعیت غذایی خاصی وجود ندارد. غذای متعادل و مایعات کافی مناسب است.
اگر بعد از واکسن تب کردیم استامینوفن بخوریم؟
اگر تب یا درد آزاردهنده ایجاد شده و منع مصرف ندارید، استامینوفن میتواند استفاده شود. در کودکان، بارداری و افراد دارای بیماری زمینهای مقدار مصرف باید با دقت تعیین شود.
بعد از واکسن آنفولانزا میتوان ورزش کرد؟
اگر تب، سرگیجه یا ضعف ندارید فعالیت سبک و معمول مانعی ندارد. ورزش سنگین را در صورت بروز عوارض تا بهتر شدن حال عمومی به تعویق بیندازید.
جمعبندی
مراقبت بعد از واکسن آنفولانزا معمولاً ساده است. حمام کردن حتی در همان روز اشکالی ندارد، غذای خاصی لازم نیست و اگر حال عمومی مناسب باشد میتوانید کار، رانندگی، رفتوآمد و فعالیت معمول خود را ادامه دهید.
تب خفیف، درد بازو، خستگی و بدندرد ممکن است برای مدت کوتاهی ایجاد شوند. مایعات کافی، استراحت متناسب با حال فرد، کمپرس خنک روی محل تزریق و استفاده صحیح از داروی تببر در صورت نیاز معمولاً کافی است.
مهمتر از محدودیتهای غیرضروری بعد از واکسن، شناخت علائم هشدار است. در صورت تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر منتشر، ضعف شدید، تب بالا یا هر علامت غیرعادی و پیشرونده باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
فرم ارسال نظر